---
title: "نسبت شارپ"
url: "https://tahlilgari.com/glossary/sharpe-ratio/"
type: "glossary-term"
language: "fa-IR"
author: "تحریریه‌ی تحلیلگری"
publisher: "تحلیلگری"
published: "2026-11-08T14:57:35+03:30"
updated: "2026-11-08T14:57:35+03:30"
description: "نسبت شارپ بازده مازاد را بر نوسان تقسیم می‌کند؛ برای مقایسه مفید است اما ریسک دم و افت سرمایه را پنهان می‌کند."
canonical: "https://tahlilgari.com/glossary/sharpe-ratio/"
disclaimer: "آموزشی؛ توصیه‌ی سرمایه‌گذاری یا سیگنال خرید و فروش نیست."
---

# نسبت شارپ

**English:** Sharpe Ratio

## تعریف کوتاه

نسبت شارپ یعنی بازده مازاد یک سبد یا استراتژی نسبت به نرخ بدون ریسک، تقسیم بر انحراف معیار بازده آن؛ این نسبت نشان می‌دهد به ازای هر واحد نوسان چه مقدار بازده اضافه به دست آمده است.

**نسبت شارپ** (Sharpe Ratio) معیاری برای سنجش بازده تعدیل‌شده با ریسک است: بازده مازاد یک سبد یا استراتژی نسبت به نرخ بدون ریسک، تقسیم بر انحراف معیار بازده آن. به زبان ساده، نسبت شارپ می‌پرسد به ازای هر واحد [نوسان](https://tahlilgari.com/glossary/volatility/) که تحمل شده، چه مقدار بازده اضافه به دست آمده است. این معیار را ویلیام شارپ معرفی کرد و امروز رایج‌ترین عدد برای مقایسه‌ی کیفیت بازده در گزارش صندوق‌ها و استراتژی‌هاست.

## نسبت شارپ چگونه محاسبه می‌شود؟

```text
Sharpe = (R_p − R_f) ÷ σ_p
```

Rp بازده سبد، Rf نرخ بدون ریسک و σp انحراف معیار بازده سبد در همان دوره است.

همه‌ی اجزا باید در یک دوره‌ی زمانی بیان شوند. برای سالانه کردن شارپ محاسبه‌شده از بازده‌های روزانه، آن را در ریشه‌ی دوم تعداد دوره‌های سال ضرب می‌کنند؛ مثلاً حدود ۲۵۲ روز معاملاتی برای سهام یا ۳۶۵ روز برای بازار شبانه‌روزی رمزارز. این سالانه‌سازی فرض می‌کند بازده‌ها مستقل از هم‌اند؛ فرضی که همیشه برقرار نیست.

برای مثال، اگر میانگین بازده روزانه‌ی یک استراتژی رمزارزی فرضی 0.05% و انحراف معیار روزانه‌ی آن 1.2% باشد و نرخ بدون ریسک را برای سادگی صفر بگیریم، شارپ روزانه 0.05 ÷ 1.2 ≈ 0.042 و شارپ سالانه‌شده حدود 0.042 × √365 ≈ 0.80 است. همین داده با ضریب √252 حدود 0.66 می‌شود؛ پس ضریب سالانه‌سازی باید همراه عدد گزارش شود.

## مثال عددی: دو استراتژی با بازده یکسان

| معیار | استراتژی الف | استراتژی ب |
| --- | --- | --- |
| بازده سالانه | 18% | 18% |
| انحراف معیار سالانه | 20% | 35% |
| نسبت شارپ | (18 − 4) ÷ 20 = 0.70 | (18 − 4) ÷ 35 = 0.40 |

_مقایسه‌ی دو استراتژی فرضی با نرخ بدون ریسک ۴٪_

هر دو استراتژی بازده یکسانی داشته‌اند، اما استراتژی ب برای همان بازده نوسان بسیار بیشتری تحمل کرده است و نسبت شارپ این تفاوت را آشکار می‌کند. نرخ بدون ریسک انتخابی هم بر نتیجه اثر دارد؛ در اقتصادی با نرخ بهره‌ی بالا، همان بازده شارپ بسیار کمتری می‌سازد.

## نسبت شارپ چه چیزی را نشان نمی‌دهد؟

- **نوسان صعودی را هم جریمه می‌کند:** انحراف معیار بین نوسان رو به بالا و رو به پایین فرق نمی‌گذارد. «نسبت سورتینو» (Sortino) فقط نوسان رو به پایین را در مخرج می‌گذارد.
- **ریسک دم را پنهان می‌کند:** استراتژی‌هایی که مدت‌ها سود کوچک و پایدار می‌دهند و گاهی زیان بسیار بزرگ می‌سازند — مثلاً فروش اختیار معامله یا مارتینگل — تا پیش از رویداد بزرگ، شارپ فریبنده‌ای دارند.
- **به دوره‌ی اندازه‌گیری حساس است:** شارپ یک دوره‌ی آرام، درباره‌ی دوره‌ی پرتلاطم بعدی چیزی نمی‌گوید.
- **[افت سرمایه](https://tahlilgari.com/glossary/drawdown/) را مستقیم نمی‌سنجد:** دو استراتژی با شارپ یکسان ممکن است عمق و مدت افت بسیار متفاوتی داشته باشند.
- **در نمونه‌ی کوچک ناپایدار است:** شارپ محاسبه‌شده از چند ماه داده، حاشیه‌ی خطای بزرگی دارد.

> **شارپ بالا در بک‌تست:** شارپ بسیار بالا در نتیجه‌ی [بک‌تست](/glossary/backtest/) بیشتر از آنکه نشانه‌ی استراتژی عالی باشد، نشانه‌ی احتمال بیش‌برازش، حذف هزینه‌ها یا دوره‌ی آزمون محدود است. پیش از اعتماد، آن را روی داده‌ی خارج از نمونه بسنجید.

## محاسبه و ادامه‌ی یادگیری

[محاسبه‌گر نسبت شارپ](https://tahlilgari.com/tools/sharpe-ratio/) نسبت را از بازده، نرخ بدون ریسک و انحراف معیار حساب می‌کند. برای بازده سالانه‌ی چندساله، [نرخ رشد مرکب سالانه](https://tahlilgari.com/glossary/cagr/) و برای کیفیت تک‌تک معاملات، [امید ریاضی](https://tahlilgari.com/glossary/expectancy/) را ببینید. مقاله‌ی [امید ریاضی معامله‌گری چیست؟](https://tahlilgari.com/analysis/trading-expectancy-r-multiple/) ارزیابی عملکرد را از زاویه‌ی معامله‌محور بررسی می‌کند.

## پرسش‌های رایج

### نسبت شارپ خوب چند است؟

عدد عمومی قابل اتکایی وجود ندارد؛ به بازار، دوره، روش محاسبه و نرخ بدون ریسک بستگی دارد. مقایسه‌ی شارپ فقط بین استراتژی‌هایی معنا دارد که با داده و روش یکسان محاسبه شده‌اند.

### نسبت شارپ منفی یعنی چه؟

یعنی بازده سبد در آن دوره کمتر از نرخ بدون ریسک بوده است؛ سرمایه‌گذار با تحمل نوسان، از گزینه‌ی کم‌ریسک‌تر عقب مانده است.

### فرق شارپ و سورتینو چیست؟

شارپ کل نوسان بازده را در مخرج می‌گذارد و سورتینو فقط نوسان بازده‌های منفی یا زیر هدف را. سورتینو برای استراتژی‌هایی با نوسان رو به بالای زیاد، تصویر منصفانه‌تری می‌دهد.

---

> بازارهای مالی با ریسک همراه‌اند. تحلیلگری فقط آموزش می‌دهد؛ مشاور سرمایه‌گذاری نیست، سیگنال نمی‌فروشد و هیچ سود یا بازدهی را تضمین نمی‌کند. محیط تمرین با کردیت تستی و سفارش تمرینی کار می‌کند. [افشای کامل ریسک](https://tahlilgari.com/risk-disclosure/)
