پرش به محتوای اصلی

منوی اصلی

جست‌وجوی تحلیل، اصطلاح یا ابزار…
دانشنامه تحلیل تکنیکال

کندل (نمودار شمعی) چیست؟

Candlestick

۴ دقیقه مطالعه به‌روزرسانی: تحریریه‌ی تحلیلگری

تعریف کوتاه

کندل یا شمع ژاپنی نمادی در نمودار قیمت است که قیمت باز شدن، بیشترین، کمترین و بسته شدن یک بازه‌ی زمانی مشخص را هم‌زمان نشان می‌دهد.

معادل انگلیسی
Candlestick
نام‌های دیگر
  • کندل
  • شمع
  • شمع ژاپنی
  • نمودار شمعی
  • نمودار کندلی
  • کندل استیک
  • کندل‌استیک
  • Candle
  • OHLC

کندل (Candlestick) یا شمع ژاپنی نمادی است که چهار قیمتِ یک بازه‌ی زمانی را — قیمت باز شدن (Open)، بیشترین (High)، کمترین (Low) و بسته شدن (Close) — یک‌جا نشان می‌دهد. هر کندل خلاصه‌ی یک بازه است: در نمودار روزانه هر کندل یک روز و در نمودار یک‌ساعته هر کندل یک ساعت معامله را خلاصه می‌کند. به همین دلیل به این چهار عدد OHLC هم می‌گویند.

اجزای کندل: بدنه و سایه

بدنه‌ی کندل فاصله‌ی قیمت باز شدن تا بسته شدن است. اگر بسته شدن بالاتر از باز شدن باشد کندل صعودی است و اگر پایین‌تر باشد نزولی. رنگ‌ها قرارداد نرم‌افزارند، نه بخشی از تعریف: بیشتر پلتفرم‌ها کندل صعودی را سبز یا توخالی و کندل نزولی را قرمز یا توپر نشان می‌دهند و این تنظیم قابل تغییر است.

سایه‌ها یا فتیله‌ها خط‌های باریک بالا و پایین بدنه‌اند. سایه‌ی بالایی تا بیشترین قیمت و سایه‌ی پایینی تا کمترین قیمت آن بازه امتداد دارد. سایه‌ی بلند فقط می‌گوید قیمت در طول بازه تا آنجا رفته و برگشته است؛ نمی‌گوید چه کسی و با چه حجمی آن را برگردانده است.

  • بدنه: |Close − Open| — اندازه‌ی حرکت خالص در بازه.
  • سایه‌ی بالا: High − max(Open, Close) — فاصله‌ی بالاترین قیمت تا بالای بدنه.
  • سایه‌ی پایین: min(Open, Close) − Low — فاصله‌ی پایین بدنه تا پایین‌ترین قیمت.
  • دامنه‌ی کل: High − Low — بزرگی کل نوسان در همان بازه.

مثال عددی: خواندن یک کندل روزانه

فرض کنید یک دارایی فرضی در یک روز با قیمت 100 باز شده، تا 108 بالا رفته، تا 97 پایین آمده و روز را در 105 بسته است. اعداد فرضی‌اند و فقط برای تمرین محاسبه آمده‌اند.

جزءمحاسبهنتیجه
بدنه (صعودی)105 − 1005
سایه‌ی بالا108 − 1053
سایه‌ی پایین100 − 973
دامنه‌ی کل108 − 9711
سهم بدنه از دامنه5 ÷ 11≈ 45%
اجزای یک کندل فرضی

این کندل می‌گوید قیمت در پایان روز ۵ واحد بالاتر از شروع بوده و در طول روز هر دو طرف را آزموده است. اما همین کندل در نمودار یک‌ساعته ممکن است از ۲۴ کندل با مسیرهای کاملاً متفاوت ساخته شده باشد؛ کندل خلاصه است و جزئیات مسیر را حذف می‌کند.

الگوهای کندلی چه می‌گویند و چه نمی‌گویند؟

نام‌هایی مثل پین‌بار، اینگالفینگ، دوجی یا ستاره‌ی صبحگاهی برای ترکیب‌های رایج بدنه و سایه ساخته شده‌اند. این نام‌ها برای توصیف مفیدند، اما یک الگو به‌تنهایی جهت بعدی قیمت را تعیین نمی‌کند. همان شکل در میانه‌ی یک بازار بی‌روند، کنار یک حمایت مهم یا پس از یک خبر، معنای متفاوتی دارد.

  • کندل تا زمانی که بازه‌اش تمام نشده قطعی نیست؛ کندل در حال تشکیل می‌تواند تا لحظه‌ی بسته شدن کاملاً تغییر شکل دهد.
  • زمان بسته شدن به پلتفرم بستگی دارد؛ در بازار ۲۴ ساعته‌ی رمزارز، کندل روزانه معمولاً بر اساس ساعت UTC بسته می‌شود و ممکن است با ساعت محلی شما یکی نباشد.
  • کندل حجم را نشان نمی‌دهد؛ برای سنجیدن مشارکت باید حجم معاملات را کنارش دید.
  • تعداد زیاد الگوها احتمال «پیدا کردن» یک الگو را پس از حرکت قیمت بالا می‌برد؛ این سوگیری نگاه به گذشته است، نه مهارت.

قاعده‌ی عملی

پیش از نام‌گذاری الگو، سه چیز را بنویسید: تایم‌فریم، محل کندل نسبت به ساختار بازار و شرطی که برداشت شما را باطل می‌کند. اگر شرط ابطال روشن نیست، الگو هنوز تحلیل نشده است.

تمرین خواندن کندل در محیط تمرین

در محیط تمرین تحلیلگری می‌توانید تایم‌فریم را عوض کنید و ببینید یک کندل روزانه از چه کندل‌های کوچک‌تری ساخته می‌شود. داده‌ی پیش‌فرض آنجا سناریوی شبیه‌سازی‌شده است و برای یادگیری خواندن نمودار طراحی شده، نه پیش‌بینی بازار واقعی. برای ادامه، مقاله‌ی تحلیل تکنیکال چیست؟ ترتیب منطقی بررسی نمودار را توضیح می‌دهد.

پرسش‌های رایج

رنگ سبز و قرمز کندل یعنی خرید و فروش؟

خیر. رنگ فقط نشان می‌دهد بسته شدن بالاتر یا پایین‌تر از باز شدن بوده است. در هر معامله، هر واحد خریداری‌شده دقیقاً یک واحد فروخته‌شده هم دارد؛ رنگ کندل نسبت خریدار به فروشنده را اندازه نمی‌گیرد.

کدام تایم‌فریم کندل برای شروع مناسب‌تر است؟

تایم‌فریم مناسب به افق تصمیم شما بستگی دارد، نه به دقت بیشتر. تایم‌فریم کوچک‌تر نویز بیشتری دارد و هزینه‌ی معاملات پرتکرار را بالا می‌برد. برای یادگیری، معمولاً بررسی یک تایم‌فریم بالاتر برای ساختار و یک تایم‌فریم پایین‌تر برای جزئیات کافی است.

آیا الگوهای کندلی اعتبار آماری دارند؟

اعتبار هر الگو به بازار، تایم‌فریم، تعریف دقیق و هزینه‌ها بستگی دارد و باید با داده‌ی همان بازار آزموده شود. نتیجه‌ی آزمون یک بازار را نمی‌توان خودکار به بازار دیگر تعمیم داد. روش آزمون را در بک‌تست ببینید.

برای مطالعه‌ی بیشتر

جست‌وجو در تحلیلگری