پرش به محتوای اصلی

منوی اصلی

جست‌وجوی تحلیل، اصطلاح یا ابزار…
دانشنامه تحلیل احساسات بازار تحلیل فاندامنتال

دامیننس بیت‌کوین چیست؟

Bitcoin Dominance

۳ دقیقه مطالعه به‌روزرسانی: تحریریه‌ی تحلیلگری

تعریف کوتاه

دامیننس بیت‌کوین یعنی سهم ارزش بازار بیت‌کوین از ارزش بازار کل رمزارزها به درصد؛ این عدد اندازه‌ی نسبی بیت‌کوین را نشان می‌دهد، نه جهت قیمت را.

معادل انگلیسی
Bitcoin Dominance
نام‌های دیگر
  • دامیننس
  • دامیننس بیت کوین
  • سلطه بیت کوین
  • تسلط بیت‌کوین
  • دامیننس تتر
  • BTC.D
  • USDT.D
  • Dominance
فرمول BTC.D = BTC market cap ÷ total crypto market cap × 100
رابطه‌ی محاسبه‌ی «دامیننس بیت‌کوین»؛ نمادها در متن توضیح داده شده‌اند.

دامیننس بیت‌کوین (Bitcoin Dominance یا BTC.D) سهم ارزش بازار بیت‌کوین از ارزش بازار کل رمزارزهاست که به درصد بیان می‌شود. اگر این عدد بالا برود، یعنی بیت‌کوین نسبت به مجموع بقیه‌ی رمزارزها بزرگ‌تر شده است؛ این اتفاق ممکن است با صعود بیت‌کوین، با افت بقیه یا با ترکیبی از هر دو رخ دهد. دامیننس اندازه‌ی نسبی را نشان می‌دهد، نه جهت قیمت.

دامیننس چگونه محاسبه می‌شود؟

BTC.D = BTC market cap ÷ total crypto market cap × 100
سهم ارزش بازار بیت‌کوین از کل بازار رمزارز.

مخرج کسر — ارزش بازار کل — به این بستگی دارد که سایت داده‌ی شما چه رمزارزهایی را شمرده است. سایت‌های مختلف فهرست‌های متفاوتی دارند؛ بعضی توکن‌های کم‌نقدشونده را حذف می‌کنند و بعضی نه. به همین دلیل دامیننس گزارش‌شده در دو سایت می‌تواند چند واحد درصد با هم فرق داشته باشد.

دامیننس برای رمزارزهای دیگر هم محاسبه می‌شود؛ مثلاً دامیننس اتریوم یا دامیننس استیبل‌کوین‌ها. همه‌ی این عددها از یک منطق پیروی می‌کنند: سهم یک دارایی یا گروه از کل. جمع دامیننس همه‌ی دارایی‌ها همیشه ۱۰۰٪ است؛ پس افزایش سهم یکی، الزاماً یعنی کاهش سهم مجموع بقیه.

مثال عددی: سه مسیر برای یک تغییر

فرض کنید ارزش بازار بیت‌کوین 1,000 و ارزش بازار کل 1,800 واحد باشد؛ دامیننس 1,000 ÷ 1,800 ≈ 55.6% است. حالا سه سناریوی فرضی را ببینید:

سناریوبیت‌کوینکل بازاردامیننس
بیت‌کوین ۱۰٪ بالا، بقیه ثابت1,1001,900≈ 57.9%
بیت‌کوین ثابت، بقیه ۲۰٪ پایین1,0001,640≈ 61.0%
همه ۲۰٪ پایین8001,440≈ 55.6%
تغییر دامیننس در سه سناریوی فرضی

در سناریوی دوم، دامیننس بیشتر از سناریوی اول بالا رفته، بی‌آنکه قیمت بیت‌کوین تغییر کند؛ و در سناریوی سوم، کل بازار ۲۰٪ ریزش کرده اما دامیننس ثابت مانده است. پس دامیننس بدون دیدن ارزش بازار خود بیت‌کوین و کل بازار، تصویر ناقصی می‌دهد.

نقش استیبل‌کوین‌ها و دامیننس تتر

ارزش بازار کل شامل استیبل‌کوین‌ها هم هست. وقتی سرمایه از رمزارزهای پرنوسان به استیبل‌کوین منتقل می‌شود، سهم استیبل‌کوین‌ها بالا می‌رود و دامیننس بیت‌کوین ممکن است حتی در بازار نزولی کاهش پیدا کند. به همین دلیل برخی تحلیل‌گران «دامیننس تتر» (USDT.D)، یعنی سهم تتر از کل بازار، را جداگانه دنبال می‌کنند و برخی دامیننس را بدون استیبل‌کوین‌ها محاسبه می‌کنند. هر دو فقط زاویه‌ی دیگری از همان داده‌اند.

دامیننس چه چیزی را نشان نمی‌دهد؟

  • جهت بازار را نمی‌گوید: دامیننس ممکن است در بازار صعودی یا نزولی بالا برود.
  • «فصل آلت‌کوین» را پیش‌بینی نمی‌کند: افت دامیننس پس از وقوع با دوره‌های صعود آلت‌کوین‌ها هم‌زمان دیده شده، اما این ارتباط قانون نیست و زمان‌بندی‌اش قابل اتکا نیست.
  • به تعریف ارزش بازار حساس است: توکن‌هایی با عرضه‌ی در گردش نامطمئن یا نقدشوندگی کم می‌توانند مخرج را بزرگ‌تر از واقعیت نشان دهند.

دامیننس را کنار چه بخوانیم؟

دامیننس را همیشه کنار ارزش بازار بیت‌کوین، ارزش بازار کل و سهم استیبل‌کوین‌ها ببینید. یک عدد نسبی بدون این سه، قابل تفسیر نیست.

محاسبه و ادامه‌ی یادگیری

با محاسبه‌گر درصد می‌توانید سهم هر دارایی از کل و تغییر آن را حساب کنید. برای فهم دقیق‌تر ارزش بازار و محدودیت‌هایش صفحه‌ی ارزش بازار و برای سازوکار عرضه‌ی بیت‌کوین صفحه‌ی هاوینگ را بخوانید. صفحه‌ی بازار گاوی و خرسی هم نشان می‌دهد چرا برچسب‌گذاری دوره‌های بازار معمولاً پس از وقوع انجام می‌شود.

پرسش‌های رایج

دامیننس بیت‌کوین یعنی چه؟

دامیننس سهم ارزش بازار بیت‌کوین از ارزش بازار کل رمزارزهاست. اگر دامیننس ۵۵٪ باشد، یعنی ارزش بازار بیت‌کوین ۵۵٪ مجموع ارزش بازار همه‌ی رمزارزهای شمرده‌شده است.

افزایش دامیننس خوب است یا بد؟

به‌تنهایی هیچ‌کدام. دامیننس ممکن است با صعود بیت‌کوین، با ریزش بقیه‌ی رمزارزها یا با تغییر سهم استیبل‌کوین‌ها بالا برود. برای تفسیر، باید ارزش بازار بیت‌کوین و کل بازار را هم دید.

چرا دامیننس در سایت‌های مختلف فرق دارد؟

چون هر سایت مجموعه‌ی متفاوتی از رمزارزها را در ارزش بازار کل می‌شمارد و روش محاسبه‌ی عرضه‌ی در گردش هم متفاوت است. عدد دامیننس را همیشه همراه منبع آن گزارش کنید.

جست‌وجو در تحلیلگری