پرش به محتوای اصلی

منوی اصلی

جست‌وجوی تحلیل، اصطلاح یا ابزار…
دانشنامه تحلیل احساسات بازار روان‌شناسی معامله‌گری

شاخص ترس و طمع چیست؟

Fear and Greed Index

۳ دقیقه مطالعه به‌روزرسانی: تحریریه‌ی تحلیلگری

تعریف کوتاه

شاخص ترس و طمع عددی بین صفر تا ۱۰۰ است که با ترکیب چند داده‌ی بازار تلاش می‌کند احساسات غالب سرمایه‌گذاران را خلاصه کند؛ اعداد پایین‌تر ترس و اعداد بالاتر طمع را نشان می‌دهند.

معادل انگلیسی
Fear and Greed Index
نام‌های دیگر
  • ترس و طمع
  • شاخص ترس و طمع بیت کوین
  • شاخص ترس و طمع کریپتو
  • فیر اند گرید
  • شاخص احساسات بازار
  • Fear & Greed
  • Crypto Fear and Greed

شاخص ترس و طمع (Fear and Greed Index) عددی بین صفر تا ۱۰۰ است که با ترکیب چند داده‌ی بازار، احساسات غالب سرمایه‌گذاران را در یک عدد خلاصه می‌کند. عدد نزدیک صفر «ترس شدید» و عدد نزدیک ۱۰۰ «طمع شدید» نامیده می‌شود. دو نسخه‌ی شناخته‌شده‌ی آن، شاخص رمزارز منتشرشده در alternative.me و شاخص سهام آمریکا منتشرشده در CNN است. این شاخص‌ها توصیف‌گر وضعیت‌اند، نه پیش‌بینی‌کننده‌ی جهت قیمت.

شاخص ترس و طمع چگونه ساخته می‌شود؟

هر ناشر روش خودش را دارد. طبق توضیح منتشرشده‌ی alternative.me، نسخه‌ی رمزارز از ترکیب وزنی داده‌هایی مانند نوسان، مومنتوم و حجم بازار، فعالیت شبکه‌های اجتماعی، دامیننس بیت‌کوین و روند جست‌وجو ساخته می‌شود. نسخه‌ی سهام CNN از هفت شاخص بازار سهام آمریکا، مانند نوسان، تقاضای دارایی‌های امن و نسبت اختیار فروش به خرید، استفاده می‌کند. اجزا و وزن‌ها ممکن است تغییر کنند؛ مرجع نهایی توضیح خود ناشر است.

در بیشتر نسخه‌ها پنج دسته‌ی ترس شدید، ترس، خنثی، طمع و طمع شدید به کار می‌رود و مرز دقیق دسته‌ها در هر ناشر متفاوت است. برچسب‌ها نام‌گذاری عددند و چیزی بیش از خود عدد نمی‌گویند؛ عدد ۴۹ و ۵۱ در دو دسته‌ی متفاوت قرار می‌گیرند، اما تفاوت واقعی آن‌ها ناچیز است.

مثال: خواندن منصفانه‌ی یک عدد

فرض کنید شاخص رمزارز امروز ۲۰ است و هفته‌ی گذشته ۵۵ بوده. توصیف دقیق این است: «داده‌های تشکیل‌دهنده‌ی شاخص — نوسان، مومنتوم، فعالیت اجتماعی و بقیه — نسبت به هفته‌ی قبل به سمت وضعیتی رفته‌اند که ناشر آن را ترس شدید می‌نامد.» توصیف نادرست این است: «بازار به کف رسیده و وقت خرید است.» جمله‌ی دوم ادعایی است که شاخص هیچ‌وقت آن را مطرح نکرده است.

همین منطق برای مقایسه هم برقرار است: عدد امروز را با تاریخچه‌ی همان شاخص بسنجید، نه با شاخص ناشر دیگر. عدد ۲۰ در شاخص رمزارز و عدد ۲۰ در شاخص سهام آمریکا از داده‌ها و روش‌های متفاوتی ساخته شده‌اند و هم‌ارز نیستند.

برداشت مخالف‌خوان و محدودیت‌هایش

جمله‌ی معروف «وقتی دیگران طمع دارند بترسید و وقتی دیگران می‌ترسند طمع کنید» بسیاری را به استفاده‌ی معکوس از این شاخص ترغیب می‌کند. اما این برداشت چند محدودیت جدی دارد:

  • ترس می‌تواند ادامه پیدا کند: شاخص ممکن است هفته‌ها در ناحیه‌ی ترس بماند و قیمت همچنان پایین برود.
  • شاخص از داده‌ی گذشته ساخته می‌شود: نوسان و مومنتوم پس از حرکت قیمت تغییر می‌کنند؛ شاخص بیشتر بازتاب حرکت است تا پیش‌درآمد آن.
  • روش جعبه‌سیاه است: کاربر معمولاً به داده‌ی خام هر جزء دسترسی ندارد و تغییر روش یا منبع داده می‌تواند عدد را جابه‌جا کند.
  • شاخص رمزارز عمدتاً بر بیت‌کوین متمرکز است: احساسات بازار یک آلت‌کوین یا بازار ایران را لزوماً نشان نمی‌دهد.

کاربرد منطقی

از شاخص ترس و طمع به‌عنوان آینه‌ای برای هیجان خودتان استفاده کنید: اگر در طمع شدید وسوسه‌ی افزایش حجم دارید یا در ترس شدید وسوسه‌ی فروش هیجانی، این لحظه‌ی بازگشت به برنامه است، نه لحظه‌ی تصمیم بر اساس عدد.

ادامه‌ی یادگیری احساسات بازار

احساسات بازار در تحلیلگری زیر موضوع تحلیل احساسات بازار دسته‌بندی می‌شود. برای شناخت سازوکار هیجانی ورود دیرهنگام، فومو و برای برچسب‌های دوره‌ای بازار، بازار گاوی و خرسی را ببینید. مقاله‌ی دلایل زیان در معامله‌گری نقش تصمیم‌های هیجانی را در نتیجه بررسی می‌کند.

پرسش‌های رایج

شاخص ترس و طمع بیت‌کوین چیست؟

عددی بین صفر تا ۱۰۰ که alternative.me از ترکیب داده‌هایی مانند نوسان، مومنتوم و حجم، شبکه‌های اجتماعی، دامیننس و روند جست‌وجو می‌سازد تا احساسات غالب بازار رمزارز را خلاصه کند. اعداد پایین ترس و اعداد بالا طمع را نشان می‌دهند.

ترس شدید یعنی وقت خرید است؟

نه لزوماً. ترس شدید ممکن است مدت‌ها ادامه پیدا کند و قیمت همچنان پایین برود. شاخص وضعیت احساسات را توصیف می‌کند و نقطه‌ی ورود، شرط ابطال یا اندازه‌ی موقعیت را تعیین نمی‌کند.

عدد شاخص را از کجا ببینیم؟

نسخه‌ی رمزارز را ناشر آن، alternative.me، منتشر می‌کند و تحلیلگری آن را با ذکر منبع و زمان به‌روزرسانی نمایش می‌دهد. نسخه‌ی سهام آمریکا را CNN منتشر می‌کند. عدد هر نسخه فقط با روش همان ناشر معنا دارد.

برای مطالعه‌ی بیشتر

جست‌وجو در تحلیلگری