پرش به محتوای اصلی

منوی اصلی

جست‌وجوی تحلیل، اصطلاح یا ابزار…
دانشنامه مدیریت ریسک

معیار کلی (Kelly Criterion) چیست؟

Kelly Criterion

۳ دقیقه مطالعه به‌روزرسانی: تحریریه‌ی تحلیلگری

تعریف کوتاه

معیار کلی فرمولی است که بر اساس احتمال برد و نسبت میانگین برد به باخت، کسری از سرمایه را تعیین می‌کند که در صورت دقیق بودن ورودی‌ها، رشد بلندمدت سرمایه را بیشینه می‌کند.

معادل انگلیسی
Kelly Criterion
نام‌های دیگر
  • کلی
  • فرمول کلی
  • کلی کرایتریون
  • کلی کسری
  • نیم کلی
  • Kelly
  • Fractional Kelly
  • Half Kelly
فرمول f* = W − (1 − W) ÷ R
رابطه‌ی محاسبه‌ی «معیار کلی (Kelly Criterion)»؛ نمادها در متن توضیح داده شده‌اند.

معیار کلی (Kelly Criterion) فرمولی برای تعیین اندازه‌ی شرط یا ریسک در هر تکرار است: بر اساس احتمال برد و نسبت میانگین برد به میانگین باخت، کسری از سرمایه را پیشنهاد می‌کند که اگر ورودی‌ها دقیق باشند، نرخ رشد بلندمدت سرمایه را بیشینه می‌کند. این فرمول را جان کلی در دهه‌ی ۱۹۵۰ میلادی مطرح کرد. در معامله‌گری، خروجی آن معمولاً به‌عنوان درصد سرمایه‌ای خوانده می‌شود که در هر معامله ریسک می‌شود — نه درصد سرمایه‌ای که وارد معامله می‌شود.

فرمول معیار کلی

f* = W − (1 − W) ÷ R
W احتمال برد و R نسبت میانگین برد به میانگین باخت است؛ f* کسر بهینه‌ی ریسک در هر معامله.

اگر نتیجه‌ی فرمول صفر یا منفی باشد، یعنی روش مزیت آماری ندارد و طبق معیار کلی نباید هیچ ریسکی پذیرفت. فرمول فقط برای تکرارهای مستقل با احتمال و نسبت ثابت درست است؛ بازار واقعی هیچ‌کدام از این دو شرط را کامل ندارد.

مثال عددی: چرا کلی کامل خطرناک است

فرض کنید ژورنال شما نرخ برد ۵۵٪ و نسبت میانگین برد به باخت ۱٫۵ نشان می‌دهد:

حالتمحاسبهکسر ریسک در هر معامله
کلی کامل0.55 − 0.45 ÷ 1.525%
نیم کلی25% × 0.512.5%
یک‌چهارم کلی25% × 0.256.25%
خروجی معیار کلی با ورودی‌های فرضی

ریسک ۲۵ درصدی در هر معامله یعنی پس از چهار زیان پیاپی — رویدادی که با نرخ باخت ۴۵٪ اصلاً نادر نیست — حساب حدود ۶۸٪ افت می‌کند: 1 − 0.75^4 ≈ 68%. حالا فرض کنید نرخ برد واقعی به‌جای ۵۵٪، ۴۸٪ باشد؛ کلی واقعی 0.48 − 0.52 ÷ 1.5 ≈ 13.3% است و ریسک ۲۵ درصدی تقریباً دو برابر حد بهینه خواهد بود. در نظریه‌ی کلی، شرط بستن در حدود دو برابر کسر بهینه نرخ رشد بلندمدت را تقریباً به صفر می‌رساند و بیش از آن، منفی می‌کند.

به همین دلیل بیشتر کسانی که از معیار کلی استفاده می‌کنند، کسری از آن — نیم یا یک‌چهارم — را به کار می‌برند: کمی از رشد نظری را فدا می‌کنند تا در برابر خطای برآورد و افت سرمایه‌ی شدید مقاوم‌تر باشند.

محدودیت‌های معیار کلی

  • ورودی‌ها برآوردی‌اند: نرخ برد و نسبت برد به باخت از نمونه‌ی محدود گذشته می‌آیند و خطای کوچک در آن‌ها، خروجی را به‌شدت تغییر می‌دهد.
  • نتایج مستقل نیستند: معاملات هم‌بسته یا موقعیت‌های هم‌زمان، ریسک واقعی را بیشتر از فرض فرمول می‌کنند.
  • هزینه‌ها و اسلیپیج: باید پیش از محاسبه از نتایج کسر شوند؛ وگرنه امید ریاضی و کسر کلی هر دو بزرگ‌تر از واقع خواهند بود.
  • تحمل روانی: افت‌های شدیدی که کلی کامل ایجاد می‌کند، برای بیشتر معامله‌گران قابل تحمل نیست و به رها کردن برنامه منجر می‌شود.

کلی، مجوز ریسک بالا نیست

معیار کلی سقف نظری است، نه هدف. اگر خروجی آن از بودجه‌ی ریسکی که برای حساب خود پذیرفته‌اید بیشتر است، بودجه‌ی خودتان را مبنا بگذارید. ورودی‌های تخمینی، یک فرمول ریاضی دقیق را به حدسی پرخطر تبدیل می‌کنند.

محاسبه و ادامه‌ی یادگیری

محاسبه‌گر معیار کلی کسر کامل و کسری کلی را از نرخ برد و نسبت برد به باخت حساب می‌کند و محاسبه‌گر امید ریاضی مزیت آماری پیش‌نیاز آن را می‌سنجد. برای احتمال رسیدن به آستانه‌ی زیان غیرقابل‌قبول، ریسک نابودی را ببینید. مقاله‌ی در هر معامله چقدر از سرمایه را ریسک کنیم؟ انتخاب عملی درصد ریسک را بررسی می‌کند.

پرسش‌های رایج

معیار کلی برای معامله‌گری مناسب است؟

به‌عنوان چارچوب فکری مفید است: نشان می‌دهد ریسک بیش از حد، حتی با مزیت آماری، رشد را نابود می‌کند. اما به دلیل خطای برآورد ورودی‌ها، استفاده‌ی مستقیم از کلی کامل معمولاً بیش از حد پرخطر است و نسخه‌های کسری رایج‌ترند.

نیم کلی یعنی چه؟

نیم کلی یعنی ریسک کردن نصف کسری که فرمول کلی پیشنهاد می‌کند. این کار بخشی از رشد نظری را کم می‌کند، اما افت سرمایه و حساسیت به خطای برآورد را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.

اگر نتیجه‌ی فرمول کلی منفی شود چه؟

یعنی با ورودی‌های فعلی، روش مزیت آماری ندارد و طبق این معیار نباید ریسکی پذیرفت. در این حالت، بازبینی خود روش از تنظیم اندازه‌ی موقعیت مهم‌تر است.

برای مطالعه‌ی بیشتر

راهنما مدیریت ریسک

در هر معامله چقدر از سرمایه را ریسک کنیم؟

سقف ریسک هر معامله را با توجه به افت سرمایهٔ قابل تحمل، زنجیرهٔ زیان، هزینهٔ اجرا و موقعیت‌های هم‌زمان تعیین کنید؛ سپس حجم مناسب…

۱۵ دقیقه مطالعه

جست‌وجو در تحلیلگری