اوپن اینترست (موقعیتهای باز) چیست؟
Open Interest
تعریف کوتاه
اوپن اینترست تعداد یا ارزش کل قراردادهای آتی و اختیار معاملهای است که باز شدهاند و هنوز بسته یا تسویه نشدهاند؛ هر قرارداد یک طرف خرید و یک طرف فروش دارد و یک بار شمرده میشود.
- معادل انگلیسی
- Open Interest
- نامهای دیگر
-
- اپن اینترست
- اوپناینترست
- موقعیتهای باز
- قراردادهای باز
- منافع باز
- OI
اوپن اینترست (Open Interest یا OI) تعداد یا ارزش کل قراردادهای مشتقهای — مانند فیوچرز و اختیار معامله — است که باز شدهاند و هنوز بسته، تسویه یا منقضی نشدهاند. هر قرارداد باز یک طرف لانگ و یک طرف شورت دارد، پس اوپن اینترست یک بار شمرده میشود و «خریدار بیشتر از فروشنده» را نشان نمیدهد. این عدد میزان تعهد باقیمانده در بازار مشتقه را میسنجد؛ برخلاف حجم که فقط مقدار معامله در یک بازه را میشمارد.
اوپن اینترست چگونه تغییر میکند؟
اوپن اینترست فقط وقتی تغییر میکند که موقعیت تازهای ساخته یا موقعیت قبلی بسته شود. معاملهای که فقط مالکیت یک قرارداد موجود را جابهجا کند، حجم میسازد اما اوپن اینترست را تغییر نمیدهد:
| معامله | وضعیت دو طرف | اوپن اینترست |
|---|---|---|
| ۱. الف ۱۰ قرارداد میخرد و ب ۱۰ قرارداد میفروشد | هر دو موقعیت تازه باز میکنند | 0 → 10 |
| ۲. ج ۵ قرارداد میخرد و الف ۵ قرارداد میفروشد | ج باز میکند و الف بخشی را میبندد | 10 → 10 |
| ۳. ب ۵ قرارداد میخرد و الف ۵ قرارداد میفروشد | هر دو موقعیت را میبندند | 10 → 5 |
در این سه معامله حجم کل ۲۰ قرارداد بوده، اما اوپن اینترست از صفر به ۵ رسیده است. در پایان، ج پنج قرارداد لانگ و ب پنج قرارداد شورت دارند. حجم بالا با اوپن اینترست ثابت یعنی دستبهدست شدن موقعیتها؛ حجم بالا با اوپن اینترست رو به افزایش یعنی ورود تعهد تازه.
واحد گزارش هم مهم است: برخی منابع اوپن اینترست را بر حسب تعداد قرارداد، برخی بر حسب مقدار دارایی پایه و برخی بر حسب ارزش دلاری گزارش میکنند. این سه عدد با هم قابل جمع یا مقایسهی مستقیم نیستند و پیش از هر مقایسه باید واحد را یکسان کرد.
برداشتهای رایج و محدودیتها
در تحلیل بازار مشتقه، ترکیب تغییر قیمت و اوپن اینترست را معمولاً اینطور میخوانند: افزایش قیمت همراه با افزایش اوپن اینترست را ورود موقعیتهای تازه و افزایش قیمت همراه با کاهش اوپن اینترست را بسته شدن شورتها تفسیر میکنند. این برداشتها قاعدهی سرانگشتیاند و استثنای زیادی دارند.
- جهت را نشان نمیدهد: هر قرارداد یک لانگ و یک شورت دارد؛ افزایش اوپن اینترست بهتنهایی نمیگوید کدام طرف مهاجمتر بوده است.
- ارزش دلاری با قیمت تغییر میکند: اگر اوپن اینترست به دلار گزارش شود، صعود قیمت حتی بدون قرارداد تازه آن را بزرگتر نشان میدهد؛ عدد بر حسب تعداد قرارداد یا دارایی پایه را هم ببینید.
- پراکندگی منابع: در رمزارز هر صرافی اوپن اینترست خودش را دارد و مجموعها به پوشش دادهی هر سایت بستگی دارد.
- ریسک زنجیرهای: موقعیتهای اهرمی زیاد میتوانند در حرکت تند قیمت، لیکوییدیشنهای پیدرپی بسازند؛ اما زمان و جهت این رویداد از خود عدد قابل پیشبینی نیست.
کنار کدام دادهها بخوانیم؟
اوپن اینترست را کنار نرخ فاندینگ، قیمت و حجم بخوانید. فاندینگ مثبت و رو به افزایش همراه با رشد اوپن اینترست معمولاً نشان میدهد تقاضای موقعیت لانگ اهرمی پررنگتر شده است؛ این وضعیت پیشبینی برگشت نیست، توصیف ساختار موقعیتهاست.
تمرین با قرارداد دائمی شبیهسازیشده
در محیط تمرین قراردادهای دائمی شبیهسازیشده را باز و بسته کنید تا ارتباط موقعیت، مارجین و لیکوییدیشن را ببینید. برای سنجش اثر یک حرکت چنددرصدی بر موقعیت اهرمی از محاسبهگر لیکوییدیشن استفاده کنید و مقالهی اهرم معاملاتی چیست؟ را کنار آن بخوانید.
پرسشهای رایج
اوپن اینترست با حجم معاملات چه فرقی دارد؟
حجم تعداد قراردادهای معاملهشده در یک بازه است و با هر معامله زیاد میشود. اوپن اینترست تعداد قراردادهای باقیماندهی باز است و فقط با باز یا بسته شدن موقعیتها تغییر میکند.
افزایش اوپن اینترست صعودی است یا نزولی؟
بهتنهایی هیچکدام. هر قرارداد تازه یک لانگ و یک شورت اضافه میکند. برای تفسیر، باید آن را کنار تغییر قیمت، نرخ فاندینگ و حجم دید و باز هم برداشت احتمالی است.
اوپن اینترست در بازار ایران هم وجود دارد؟
در بازار مشتقهی ایران، مانند قراردادهای آتی و اختیار معامله، تعداد موقعیتهای باز گزارش میشود و مفهوم همان است: قراردادهایی که هنوز بسته یا تسویه نشدهاند.
اصطلاحهای مرتبط
برای مطالعهی بیشتر
اهرم معاملاتی چیست؟ محاسبهٔ مارجین، سود و زیان و لیکوییدیشن
اهرم چگونه مواجههٔ حساب با بازار را تغییر میدهد؟ رابطهٔ مارجین و ارزش اسمی، تفاوت ایزوله و کراس و اثر کارمزد و فاندینگ را…